U não ở trẻ em và những điều cần biết (phần 2)

Khi tế bào não phát triển bất thường hoặc nằm ngoài tầm kiểm soát, một khối u (một khối tế bào) có thể hình thành. Nếu khối u gây áp lực lên một vùng nhất định của não, nó có thể ảnh hưởng đến chức năng của cơ thể.

Khi phát hiện sớm, các khối u não thường được điều trị. Nhiều khối u phát triển chậm được điều trị chỉ bằng phẫu thuật. Các loại khác phát triển nhanh hơn có thể cần điều trị bổ sung bằng liệu pháp xạ trị hoặc hóa trị, hoặc cả hai.

U não ở trẻ em và những điều cần biết (phần 2)
Điều trị

Điều trị khối u não đòi hỏi một nhóm các chuyên gia y tế. Hầu hết trẻ em bị khối u não cần sự kết hợp của phẫu thuật, xạ trị và hóa trị liệu. Những tiến bộ trong cả ba lĩnh vực điều trị trong vài thập kỷ gần đây đã góp phần vào những kết quả tốt hơn.

Việc chăm sóc một đứa trẻ bị khối u não rất phức tạp và đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên của nhóm y tế, bao gồm:

  • Bác sĩ khoa thần kinh nhi khoa (bác sĩ chuyên về điều trị ung thư não hoặc cột sống)
  • Bác sĩ thần kinh nhi (bác sĩ chuyên về rối loạn hệ thần kinh)
  • Bác sĩ phẫu thuật thần kinh nhi khoa (bác sĩ phẫu thuật hoạt động trên não hoặc cột sống)
  • Bác sĩ trị liệu xạ trị nhi khoa (chuyên gia điều trị xạ trị)
  • Các chuyên gia y khoa phục hồi chức năng nhi khoa, bao gồm các chuyên gia trị liệu ngôn ngữ, vật lý và nghề nghiệp
  • Nhà tâm lý học nhi khoa và nhân viên xã hội

Những chuyên gia này sẽ chọn cách điều trị cho trẻ rất cẩn thận. Tìm phương pháp điều trị hiệu quả và chữa bệnh cho trẻ nhưng không gây ra các phản ứng phụ không thể chấp nhận được là một trong những khía cạnh khó nhất trong điều trị các khối u não.

Phẫu thuật

Các bác sĩ phẫu thuật thần kinh nhi khoa đang có nhiều thành công hơn nữa trong việc chữa bệnh cho trẻ em bị u não. Một phần là do các công nghệ mới trong phẫu thuật và một phần vì phương pháp phẫu thuật tích cực khi chẩn đoán có thể làm tăng cơ hội chữa bệnh.

Phẫu thuật thần kinh có thể sử dụng thiết bị dựng hình, giúp xác định khối u bằng cách cung cấp các hình ảnh 3D của não trong suốt quá trình phẫu thuật. Các cuộc phẫu thuật diễn ra cũng phổ biến hơn. Điều này có nghĩa là thay vì cố gắng loại bỏ khối u lớn ngay lập tức, các bác sĩ phẫu thuật sẽ chỉ loại bỏ một phần khối u khi chẩn đoán. Sau đó, bệnh nhân sẽ được hóa trị liệu và / hoặc xạ trị để co nhỏ khối u. Bác sĩ phẫu thuật sẽ điều trị lần thứ hai hoặc thậm chí lần thứ ba để loại bỏ phần còn lại của khối u.

Sau phẫu thuật, một số bệnh nhân có thể không cần điều trị thêm nữa ngoài việc theo dõi (khám kiểm tra định kỳ và chụp phim để đánh giácác vấn đề). Nhiều người sẽ cần xạ trị liệu, hóa trị liệu, hoặc kết hợp cả hai.

Liệu pháp xạ trị

Liệu pháp bức xạ – việc sử dụng ánh sáng năng lượng cao để diệt nhanh các tế bào đang nhân lên – rất hiệu quả trong việc điều trị nhiều khối u não ở trẻ em. Tuy nhiên, vì não phát triển ở trẻ em dưới 10 tuổi (đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi) rất nhạy cảm với tác động của nó, liệu pháp xạ trị có thể có những hậu quả lâu dài nghiêm trọng. Chúng có thể bao gồm động kinh, đột quỵ, chậm trễ phát triển, vấn đề học tập, vấn đề tăng trưởng và các vấn đề về hoóc môn.

Các phương pháp cho xạ trị đã thay đổi đáng kể trong vài thập kỷ qua. Các công nghệ hỗ trợ máy tính mới cho phép các bác sĩ xây dựng các lĩnh vực xạ trị 3D nhắm mục tiêu chính xác vào các mô khối u, đồng thời tránh gây tổn thương cho các cấu trúc não quan trọng như các trung tâm thính giác.

Hóa trị

Hóa trị  là việc sử dụng các loại thuốc để diệt tế bào ung thư. Nó thường được tiêm thông qua đường truyền tĩnh mạch đặc biệt (IV) gọi là đường trung tâm, và có thể cần phải nằm viện thường xuyên.

Hóa trị thường được sử dụng cho khối u não ở trẻ em có kết quả khả quan. Mặc dù hóa trị liệu có nhiều tác dụng phụ ngắn hạn (như mệt mỏi, buồn nôn, nôn mửa và rụng tóc), tác dụng phụ lâu dài hơn so với xạ trị. Trên thực tế, nhiều trẻ em bị khối u não được điều trị bằng hóa học để trì hoãn hoặc tránh điều trị xạ trị.

Tác dụng muộn

Tác dụng muộn là những vấn đề mà bệnh nhân có thể phát triển sau khi điều trị ung thư kết thúc. Đối với những người còn sống sót khi mắc khối u não ở trẻ em, các tác dụng muộn có thể bao gồm sự chậm trong nhận thức (vấn đề học tập và suy nghĩ), động kinh, bất thường về tăng trưởng, thiếu hụt hoóc môn, thị lực và thính giác và khả năng phát triển ung thư thứ hai, bao gồm cả khối u não thứ hai.

Bởi vì những vấn đề này đôi khi không trở nên rõ ràng cho đến nhiều năm sau điều trị, cần phải quan sát cẩn thận và theo dõi y tế.

Trong một số trường hợp, các tác động ngắn hạn có thể cải thiện với sự trợ giúp của liệu pháp vật lý, nghề nghiệp hoặc ngôn ngữ và có thể tiếp tục cải thiện khi não hồi phục.

Trong những trường hợp khác, trẻ em có thể có các phản ứng phụ kéo dài, kể cả những khiếm khuyết trong học tập; các vấn đề y tế như tiểu đường, chậm phát triển, hoặc chậm dậy thì hoặc dậy thì sớm; khiếm khuyết về thể chất liên quan đến vận động, nói, hoặc nuốt; và các vấn đề cảm xúc liên quan đến những căng thẳng của chẩn đoán và điều trị. Một số vấn đề này có thể trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian.

Nhận thức được nguy cơ tiềm ẩn của các phản ứng muộn về thể chất và tâm lý, đặc biệt khi con bạn trở lại trường học, các hoạt động và tình bạn. Nói chuyện với giáo viên về cách thức điều trị đã ảnh hưởng đến con của bạn và thảo luận về bất cứ điều gì cần thiết, bao gồm một kế hoạch hạn chế, thêm thời gian nghỉ ngơi hoặc thăm phòng tắm, sửa đổi bài tập ở nhà, thử nghiệm, hoặc các hoạt động nghỉ ngơi, và lập kế hoạch thuốc men. Bác sĩ của bạn có thể đưa ra lời khuyên về làm thế nào để thời gian này trở dễ dàng hơn.

Chăm sóc con bạn

Cha mẹ thường phải vật lộn rất nhiều để nói chuyện với một đứa trẻ bị chẩn đoán mắc u não. Mặc dù không có một câu trả lời phù hợp với tất cả các câu trả lời cho điều này, các chuyên gia nhất trí rằng tốt nhất là trung thực – nhưng cần phù hợp với các chi tiết cho mức độ hiểu biết của con bạn và sự trưởng thành về mặt tình cảm.

Cung cấp nhiều thông tin mà con bạn cần, nhưng không quá nhiều. Và khi giải thích về điều trị, hãy cố gắng chia nhỏ nó xuống từng bậc. Giải quyết từng phần khi đến – thăm các bác sĩ khác nhau, có một máy đặc biệt chụp hình não, cần phẫu thuật – có thể làm cho bức tranh lớn không bị áp đảo. Các thành viên của nhóm chăm sóc khối u não là những chuyên gia giúp đỡ gia đình nói chuyện với đứa trẻ và anh chị em ruột nếu một gia đình cần giúp đỡ về điều này.

Trẻ cần được đảm bảo rằng khối u não không phải là hậu quả do chúng gây nên, và rằng nó là không sao khi trẻ tức giận hay buồn. Thực sự lắng nghe những nỗi sợ hãi của con bạn, và khi bạn cảm thấy cô đơn, hãy tìm sự hỗ trợ. Nhân viên xã hội của bệnh viện của bạn có thể giúp bạn liên lạc với các gia đình khác đã ở đó và có thể có cái nhìn sâu sắc để chia sẻ cùng bạn. Bạn cũng có thể kết nối với những người chăm sóc khác hoặc người sống sót ung thư một cách trực tuyến.

Cũng nên lưu ý rằng những đứa em ruột thường cảm thấy bị bỏ quên, ghen tị và tức giận với đứa trẻ bị ốm nặng. Giải thích càng nhiều càng tốt, thu hút các thành viên trong gia đình, giáo viên và bạn bè để giúp họ giữ được sự bình thường đối với họ.

Và cuối cùng, hết sức có thể, cố gắng tự chăm sóc mình. Cha mẹ nhận được hỗ trợ mà họ cần tốt hơn có thể hỗ trợ con mình.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Các triệu chứng u não ở trẻ em

Viện y học ứng dụng Việt Nam
Theo Kidshealth